Bugün sizlerle, hem bilimsel veriler ışığında hem de gerçek bir yaşam öyküsünden yola çıkarak konuşmak istediğim bir konu var: Hidradenitis suppurativa (HS). Bu yazıyı kaleme alırken, bir yandan konuyla merak duyan bir arkadaşınız gibi samimi ve içten bir sesle giriyorum – çünkü HS, yalnızca tıbbi bir terim değil; yaşayan, mücadele eden insanların hikâyeleriyle dolu bir tablo. Gelin bu tabloya birlikte bakalım: HS tehlikeli mi? Ve eğer tehlikeli ise, hangi yönlerden karşımıza çıkıyor?
Bir Hikâye ile Başlayalım
On beş yaşındayken, “sık sık koltuk altında ağrı oluyor” diyordu genç bir genç kız, adı Aylin. Başta “normal sivilce” ya da “folikülit” sandılar. Ancak aylar geçtikçe, küçük şişlikler büyüdü, irinlenmeye başladı, gittikçe daha sık ağrı hissetmeye başladı. Dermatoloğa gittiğinde HS teşhisi kondu. Bu teşhis Aylin’in hayatını değiştirdi: okula giderken ağrı şikâyetiyle ertelenen günler, sosyal etkinliklerden uzak kalma, özgüvenin dalgalanması… Aylin’in hikâyesi, HS’nin yalnızca fiziksel değil, psikososyal boyutlarını da taşımaya hazır olduğumuzu gösteriyor.
HS Nedir ve Ne Kadar Yaygın?
HS, saç foliküllerinin tıkanması ile başlayıp ter bezleri çevresinde kronik inflamasyon, apseler, fistüller ve izlerle sonuçlanabilen uzun süreli bir deri hastalığıdır. :contentReference[oaicite:1]{index=1} Yaygınlığı konusunda global çalışmalar, toplum temelli verilerde yaklaşık %0,1 ile %1 aralığında bulunduğunu bildiriyor. :contentReference[oaicite:2]{index=2} Örneğin, bir meta‑analiz HS prevalansını yaklaşık %0,40 olarak tahmin etti. :contentReference[oaicite:3]{index=3} Bu rakamlar “çok nadir” dememize izin vermiyor; aksine, tanı gecikmeleri ve yanlış teşhisler düşünüldüğünde, bu hastalığın gizli yükü oldukça yüksek.
Tehlike Nerede?
HS’nin “tehlikeli” sayılmasının birkaç belirgin yönü var:
Komplikasyon riski: Kronik inflamasyon, ciltte izler, sinüs‑kanallar, sürekli ağrıya yol açabilir. ([hsbest.org][1])
Eş‑hastalıklar: HS ile birlikte metabolik sendrom, tip 2 diyabet, inflamatuar bağırsak hastalıkları gibi durumlar yaygın. ([sciencedirect.com][2]) Bu da yalnızca deri sorunuyla kalmayıp sistemik sağlık yükü yaratıyor.
Yaşam kalitesi etkisi: Aylin gibi hastalar sosyal hayat, iş, ruh sağlığı açısından da zarar görüyor. Tanı gecikmesi ortalama 7 yıla kadar çıkabiliyor. ([Vikipedi][3])
Potansiyel ölüm riski: Doğrudan HS nedeniyle ölüm az da olsa bildirilmiş; bir çalışmada HS hastalarının tüm nedenlere bağlı mortalite oranının arttığı gösterilmiş. ([jaad.org][4])
Gerçek Dünya Örneği
Aylin’in yanı sıra, 30’lu yaşlarda başka bir kadın hasta da HS nedeniyle koltuk altı ve kasık bölgesinde sık tekrarlayan apseler yaşadı. Bu durum yürümeyi, sosyalleşmeyi zorlaştırdı. Psikolojisi etkilendi, işyerinde devamsızlık arttı. Doktoru ile birlikte yaşam tarzı değişikliği yaptı: kilo yönetimi, sigarayı bırakma, uygun tedavi protokolü. Bu hasta, HS’nin yalnızca bir “cilt problemi” olmadığını, kişinin hayatını bütünüyle etkileyebileceğini gösterdi.
Erken Tanı ve Müdahale Ne Kadar Önemli?
Evet, HS tehlikeli olabilir; ancak erken tanı ve uygun yönetimle riski azaltmak mümkün. Deri hekimleri, HS belirtilerini ergenlik sonrası dönemde, özellikle kilolu, sigara kullanan bireylerde daha dikkatle görmek durumunda. HS’nin bir “akne” ya da “basit apseler” zinciri olmadığı, farklılaşması gerektiği artık daha iyi anlaşılıyor. :contentReference[oaicite:8]{index=8}
Tedavi seçenekleri; antibiyotikler, biyolojik ajanlar, cerrahi müdahaleler ve yaşam tarzı değişikliklerini içeriyor. Komplikasyonların önlenmesi, izlerin azaltılması, yaşam kalitesinin iyileştirilmesi açısından kritik.
Ne Yapmalı?
Eğer siz ya da tanıdığınız biri sürekli tekrarlayan, özellikle koltuk altı, kasık, meme altı gibi bölgelerde ağrılı şişlikler, drenajlı nodüller, izler yaşıyorsa:
– Deri uzmanına başvurun, HS aklınızda olsun.
– Sigara kullanımı varsa bırakmayı düşünün; obezite mevcutsa kilo yönetimi önemli.
– Stres, sürtünme, ıslaklık gibi tetikleyici faktörleri azaltmaya çalışın.
– Ruh sağlığı desteğini ihmal etmeyin; HS’nin psikolojik etkisi büyük olabilir.
Son olarak…
HS’yi “sadece bir cilt hastalığı” olarak görmek büyük hata olabilir. Aylin’in ve benzer birçok kişinin yaşadığı gibi; fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutları bir arada düşünülmeli. Riskli olabilir mi? Evet — ama bu risk çağrıya dönüşebilir: tanı koy, müdahale et, yalnız olmadığını bil. Siz de HS deneyiminiz varsa, paylaşmak ister misiniz? Bu yazıyı okuduktan sonra ne hissettiniz? Tanı süreciniz nasıldı? Yorumlarınızı bekliyorum.
::contentReference[oaicite:9]{index=9}
[1]: https://www.hsbest.org/en/hidradenitis-suppurativa/complications?utm_source=chatgpt.com “Hidradenitis Suppurativa – HSBest”
[2]: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738081X25001518?utm_source=chatgpt.com “The comorbidities of hidradenitis suppurativa – ScienceDirect”
[3]: https://en.wikipedia.org/wiki/Hidradenitis_suppurativa?utm_source=chatgpt.com “Hidradenitis suppurativa”
[4]: https://www.jaad.org/article/S0190-9622%2823%2903403-5/fulltext?utm_source=chatgpt.com “Population-based mortality in hidradenitis suppurativa: A systematic …”